در حالی که در کوتاه مدتی، همین آسانی معنا در برخورد با آنچه زندگی روزمره از واقعیت خود حکایت می کند، راهی بیراهه های تنهایی و فقر می شود و برگی بر دفتر مشکلات اقتصادی، اجتماعی و روانی بازنشستگان می افزاید. صاحبنظران معتقدند، بازنشستگی به عنوان وضعیت بالقوه غم انگیز و انزوا و کناره گیری از جریان زندگی و خدمات جامعه نگریسته می شود، ولی نمی توان تعداد بازنشستگانی را انکار کرد که با عناوین مختلف رسمی، غیررسمی و اداری و غیراداری، قدم زدن در محیط های کاری و نشستن بر صندلی ادارات را بر فضاهای سبز و نیمکت پارک ها ترجیح می دهند. چنانچه براساس آمارهای موجود، ۵/۹۲ درصد زنان ۶۰ ساله و بیشتر فعال از نظر اقتصادی، شاغل و ۵/۶ درصد آنان بیکارند، در مقابل ۶/۹۱ درصد مردان ۶۰ ساله و بیشتر فعال از نظر اقتصادی شاغل و ۴/۸ درصد آنها بیکارند. جالبتر این که، سالمندان پس از رسیدن به سن بازنشستگی برای تامین معاش خود در بخش خصوصی مشغول به کارند. ۹۰ درصد مردان ۶۰ ساله و بیشتر، شاغل در بخش خصوصی و ۸۲ درصد زنان سالمند شاغل، در این بخش مشغول به کارند.
●بازنشستگی ،دوران سوم زندگی
گوته، شاعر آلمانی می گوید: <سالمند شدن همه ما را غافلگیر می کند. هر انسانی برای خودش، موجودی یکه و یگانه است ولی هنگامی که سرنوشت محتوم و مشترک همگانی دامنگیر او می شود، سخت یکه می خورد و دچار شگفتی می شود.> این شگفتی از بازنشستگی و پیری، بیش از همه در زمانی خودنمایی می کند که مشکلات اقتصادی و اجتماعی بیشمار در سبد روزانه به همراه تورم روزافزون به کناری رها می شوند. امروزه دوران پس از ۶۰ سالگی که اصطلاحاً دوران بازنشستگی نامیده می شود، دورانی نیست که تنها به انتظار مرگ سپری شود. جامعه شناسان می گویند، این مرحله از عمر، دوران سوم زندگی است. دکتر محمد زاهدی اصل، رئیس انجمن مددکاری اجتماعی ایران و استاد مددکاری اجتماعی، می گوید: بازنشستگی به عنوان پدیده ای اجتماعی، واقعیت مهمی است که لاجرم در زندگی شغلی نیروی انسانی اتفاق می افتد و ممکن است به علل مختلفی زودتر از موعد مقرر حادث شود. این پدیده دارای ابعاد و تبعات مختلف فردی، اجتماعی و اقتصادی است که معمولاً با پدیدهِ سالمندی قرین و همراه است. با این حال گمان می رود مقوله بازنشستگی نه تنها سلامت شرایط زیست انسانی را چه برای بازنشسته و دیگران متا ثر می سازد، بلکه بیش از آن با امنیت شغلی و امنیت از جهت درآمد ارتباط نزدیکی دارد. چنانچه دکتر زاهدی اصل معتقد است: رسیدن به دوره بازنشستگی به عنوان بخشی از زندگی انسان درصورتی که با تدابیر اصولی و برنامه های متناسب با شرایط فرهنگی-اجتماعی و اقتصادی جامعه همراه نباشد، زمینهِ نگرانی و اضطراب را برای بازنشستگان به همراه می آورد که در روابط آنان با خود و اطرافیان آثاری منفی بر جای خواهد گذاشت. با توجه به احتیاجات عاطفی، معیشتی، احتیاج به تفریح و احتیاج به شرکت در زندگی اجتماعی و امنیت که زندگی افراد را پس از ۵۰ یا ۶۰ سالگی و بازنشستگی در هاله ای از ابهام و مشکلات فراروی قرار می دهد، به نظر می رسد مهمترین اقدام، اتخاذ سیاست اجتماعی متناسب با شرایط جوامع مختلف است که می تواند تعدیل کننده تبعات و آثار سوء سالمندی و بازنشستگی در جامعه باشد. به اعتقاد رئیس انجمن مددکاری اجتماعی ایران، سیاست های اعمال شده درخصوص سالمندان بازنشسته باید ضمن حفظ شان و منزلت انسانی آنها و مراقبت های شرافتمندانه از بازنشستگان، زمینه استقلال آنها را فراهم سازد که حاصل چنین وضعیتی، رضایتمندی بازنشستگان از سیاست های اعمال شده و خشنودی آنها از زندگی خواهد بود. وی همچنین می افزاید: توجه به بازنشستگی به عنوان یک تضمین برای نیروی کار در دورانی که قادر به کار نخواهد بود و نیز حمایت از بازنشستگان، نشانه ای از همبستگی بین بازنشسته و جامعه که دریافت کننده اصلی خدمات بازنشسته در دوران اشتغال است، تلقی می شود.