اکنون که با ظهور جامعه اطلاعاتی، زیرساختهای ارتباطی و اطلاعاتی جوامع متحول شده و هر روز با امکانات تازه ای از این حوزه روبه رو می شویم، شرط بهره مندی از این امکانات، در وحله اول، داشتن پیش نیازهایی نظیر دانش اطلاعاتی است که امروزه نقش پر رنگی در زندگی در جامعه اطلاعاتی بازی می کند.
قدر مسلم تغییر فاکتورهای زندگی در دنیای جدید، تاثیر مستقیم بر زندگی فردی انسان ها گذاشته و به تغییر خود افراد منجر شده است. به بیان دیگر، ضروری است افراد خود را با شرایط جدید جوامع منطبق کنند. پس، چنین است که کسب سواد اطلاعاتی مهم می شود.
برای ما که در جامعه ای سنتی زندگی می کنیم که نسبت به دیگر جاها کم کم و تازه تازه دارد دنیای مدرن را تجربه می کند و روزگاری نه چندان دور، در آن که گاه بزرگترها با افتخار از آن یاد می کنند، و تنها توانایی خواندن و نوشتن برای کسب وجهه و احترام عمومی کفایت می کرد، فهم برخی از نیازها گاه با تاخیر صورت می گیرد و گاه به ضرورت.
پس حال که، مفهوم سواد گسترش یافته و سواد سنتی دیگر، جوابگوی بهره مندی از امکانات موجود در عصر اطلاعات نیست، سواد اطلاعاتی ضروری می شود.
البته در این جا باید یادآور شد که، سواد اطلاعاتی مساوی با سواد رایانه ای نیست، بلکه مهارتی است که دانش زیستن و بهره مندی از مزایای جامعه اطلاعاتی را در اختیار افراد قرار می دهد. به دیگر سخن، چگونگی یافتن اطلاعات مورد نظر و استفاده از آن را در بر می گیرد. با این حال، ذکر این نکته نیز ضروری است که، به سواد اطلاعاتی نباید تنها در قالب مهارت نگریست، بلکه این سواد یک روند فکری است که با پشتکار باید آن را در جامعه نهادینه کرد.
باری به هر جهت، از آن جا که این نیاز، مساله زندگی در عصر حاضر است، لذا مبتلا به همه کشورها است. با نگاه به کشورهای پیشرو در این زمینه در می یابیم که آنها برای دستیابی مطلوب و کاربردی به سواد اطلاعاتی، مسوولیت آموزش و تقویت اقشار مختلف جامعه به خصوص دانش آموزان و دانشگاهیان را بر عهده نهادهای آموزشی گذاشته اند و با سرمایه گذاری ها که کرده اند، موفق شده اند این مورد را در کاربران، نهادینه و تثبیت کنند.
اما، در کشورهایی که با یک تاخیر به ضرورت افزایش سهم خود در این خصوص پی برده اند، می بینیم که گاه کارها پراکنده و نامنسجم صورت می گیرد و گاه بر حسب ضرورت فردی.
در این راستا، در کشور ما نیز در حوزه سواد اطلاعاتی کارهایی صورت گرفته که با توجه به توانمندیهای کسب شده، نسبت به کشورهای هم سطح خود، وضعیت به نسبه خوب است، اما نسبت به کشورهای پیشرفته کم است و باید با برنامهریزیهای دقیق و همه جانبه و منسجم و متمرکز، آن را توسعه داد.
زهراغلامی- کارشناس روابط عمومی